Esaliens Małych Spółek Amerykańskich – aktywna selekcja wartości

Uwaga inwestorów przez lata była skupiona na spółkach o wielkiej kapitalizacji, w szczególności tych związanych z szeroko pojętym tematem sztucznej inteligencji (AI). Nic dziwnego – w ciągu ostatnich 9 lat małe spółki ani razu nie pobiły swoich rówieśników o dużej kapitalizacji, co możemy zmierzyć porównując indeks Russell 2000 (dolne 2000 spółek pod kątem kapitalizacji) do Russell 1000 (górne 1000 amerykańskich spółek o dużej kapitalizacji). Historyczne roczne stopy zwrotu tych indeksów na przestrzeni ostatnich 30 lat nadal faworyzują gigantów, ponieważ na 18 z 30 lat właśnie największe spółki górowały pod kątem wyników.
Picture of <strong>Aleksander Jerzewski</strong>
Aleksander Jerzewski

10 lutego 2026

Informacje na temat funduszu dostępne są także w formacie audio, który został wygenerowany za pośrednictwem aplikacji Elevenlabs:

Natomiast jeżeli przeanalizujemy okres 1996 – 2016, to okazuje się, że Russell 2000 miał lepszy wynik w 12 latach kalendarzowych, co stanowi 57% analizowanego okresu. Gdyby nie wrażliwość małych biznesów na otoczenie i panującą pandemię, rok 2020 byłby imponujący, zważywszy na solidne odrobienie strat w tym roku. Od tamtej pory kampania Rezerwy Federalnej, mająca na celu opanowanie szalejącej inflacji, dobiła indeks małych spółek, następnie wejście na rynek nowej wersji ChatGPT i rozwój sztucznej inteligencji (AI) od 2023 roku poszerzyły tę lukę. Niekoniecznie to oznacza, że małe spółki amerykańskie powinny być zapomniane.

Kalendarzowe stopy zwrotu indeksów za ostatnie 30 lat

Źródło: Bloomberg, dane za 31.12.2025 w USD

Dlaczego amerykańskie small capy warto rozważyć w portfelu?

Ryzyko koncentracji w wiodących indeksach amerykańskich takich jak S&P 500, Nasdaq 100 czy Russell 1000 gradualnie rosło. Teraz top 10 spółek to praktycznie ekspozycja na Magnificent 7 – ogromne firmy, które stanowią grupę beneficjentów AI. W samym S&P 500 pierwsze dziesięć spółek stanowi 37,4% całego indeksu, a top 5 – 26,2%. Dla Russell 2000 to 5,4% (dane za 06.02.2026). W indeksie Russel 2000 jest 4 razy więcej spółek wchodzących w jego skład w porównaniu do S&P 500, lecz to nie zmienia ogólnego problemu, z jakim mierzą się inwestorzy, którym jest aktywny zakład na sukces gigantów.

Spółki amerykańskie o małej kapitalizacji są bardziej wrażliwe na otoczenie makroekonomiczne, w tym stopy procentowe. Idealne przykłady to np. okres po 2020 roku lub szok giełdy, gdy rozpoczęła się pandemia COVID-19. Mniejsze firmy nie mają aż tak silnego bilansu, zaplecza finansowego i ugruntowanej pozycji w porównaniu do spółek blue-chip. Późniejsze zacieśnianie polityki pieniężnej odbiło się na nich jeszcze mocniej ze względu na udział pożyczek ze zmienną stopą w portfelu kredytowym, który jest większy w przypadku małych spółek (small capów). W takiej sytuacji presja marżowa jest odzwierciedlona szybciej w porównaniu do większych spółek (mega-capów). Ulga przy odwróceniu tego cyklu podwyżek jest widoczna, tylko powolniej. Możemy się znajdować w punkcie, gdy właśnie te firmy zaczną odczuwać wytchnienie.

Cła nałożone przez USA wywróciły stosunki międzynarodowe do góry nogami i napięcia geopolityczne wzmogły się. Handel międzynarodowy w pierwszym półroczu 2025 roku oszalał – najpierw przez nadmierny import dóbr i usług do USA, a potem przez kompletnie odwrotny trend. Polem stabilizującym tę sytuację mogą być małe spółki z tego kraju. Dla Russell 2000, średnio 13% sprzedaży pochodzi spoza granic Stanów Zjednoczonych, gdzie dla Russell 1000 to prawie 28%. Tę różnicę pogłębia kolejny fakt – 61% małych spółek ma tylko lokalne wpływy w porównaniu do tylko 31% dużych. Taka forma izolacji i niezależności od operacji zagranicznych do pewnego stopnia zabezpiecza przyszłość biznesu pod kątem ryzyka politycznego.

Wyżej przedstawiony indeks małych spółek pokrywa szerokie uniwersum rynku akcji amerykańskich. Reprezentuje wiodące biznesy, które przodują w swojej dziedzinie, jak i te, które nie są prowadzone w sposób optymalny i generują straty, tzw. zombie companies. W tym segmencie doświadczony zarządzający ma realną przestrzeń do wykazania się umiejętnościami selekcji. Sprzyja temu niższa efektywność informacyjna rynku małych spółek. Podczas gdy pojedynczy gigant z indeksu Russell 1000 jest śledzony średnio przez 21 analityków, w przypadku mniejszych firm liczba ta spada do zaledwie 7. Tak małe pokrycie analityczne stwarza okazje do znalezienia niedowartościowanych podmiotów, których potencjał nie został jeszcze w pełni dostrzeżony przez szeroki rynek. W takim środowisku nasz fundusz próbuje znaleźć te okazje.

Esaliens Małych Spółek Amerykańskich to fundusz starający się odwzorować wyniki funduszu bazowego FTGF Royce US Small Cap Opportunity Fund przy jednoczesnym ograniczaniu lub eliminowaniu ryzyka walutowego. Strategię można sklasyfikować jako Blend (mieszaną), czyli posiadającą charakterystyki funduszu typu Value (spółki o relatywnie niskich mnożnikach względem fundamentów oraz o ustabilizowanej pozycji finansowej) i Growth (biznesy  ze znacznym potencjałem wzrostowym). Punktem odniesienia dla funduszu bazowego jest indeks Russell 2000 Value. Efekt selekcji i zawężenia uniwersum inwestycyjnego jest wyraźnie widoczny. Do portfela trafia ostatecznie jedynie około 200 starannie wybranych podmiotów. Ponad 30-letni staż zespołu zarządzającego bezpośrednio przekłada się na efektywność strategii, która w ostatniej dekadzie regularnie generowała alfę, wielokrotnie bijąc benchmark. Choć fundusz charakteryzuje się wyższą zmiennością niż Russell 2000 Value (historyczna beta powyżej 1), ryzyko to jest z nawiązką kompensowane w okresach hossy. Potwierdza to wskaźnik partycypacji w trendzie wzrostowym (upside capture ratio) na poziomie ok. 114%, co oznacza, że w fazach wzrostowych portfel zyskuje średnio o 14% więcej niż rynek.

Wynik funduszu bazowego vs benchmark (10 lat)

Źródło: Bloomberg, dane za 31.12.2025 w USD

Od strony alokacji sektorowej, fundusz jest przygotowany na ożywienie gospodarcze i reshoring poprzez przeważenie sektorów cyklicznych tj. przemysł czy surowce i niedoważenie dóbr podstawowych. Dodatek wzrostowy zapewnia zdecydowane przeważenie sektora IT i w połączeniu z energią wpasowuje się w długoterminowy trend AI. Sztuczna inteligencja to nie tylko aplikacje i centra danych, ale też otaczająca je infrastruktura. Niedoważenie sektora finansowego redukuje ryzyko nieudanej inwestycji w lokalne banki, które w ostatnich latach przeżywały niejeden kryzys.

Alokacja sektorowa

Źródło: Franklin Templeton, dane za 31.12.2025 w % Wartości Aktywów Netto

Podsumowując, Esaliens Małych Spółek Amerykańskich to dywersyfikujący dodatek do portfela inwestycyjnego inwestora, który chce ograniczyć koncentrację wyników z grupy Magnificent 7 i zyskać ekspozycję na alternatywne źródła wzrostu na amerykańskim rynku akcji. Wartość dodana aktywnego zarządzania jest najlepiej widoczna w tym segmencie rynku akcji, a alokacja funduszu umożliwia partycypację w organicznym wzroście firm, które w ostatnich latach funkcjonowały w otoczeniu podwyższonych kosztów kapitału i ograniczonego dostępu do finansowania.

Aleksander Jerzewski, CFA, Ekspert ds. inwestycji kapitałowych

Nota prawna 

Informacje dotyczące treści

Wszelkie materiały zawarte powyżej stanowią własność eCommerce Team Sp. z o.o. z siedzibą w Poznaniu. i mają wyłącznie charakter informacyjny oraz reklamowy. Nie może być podstawą samodzielnych decyzji inwestycyjnych. Materiał nie stanowi oferty w rozumieniu art. 66 Kodeksu cywilnego, ani zaproszenia do zawarcia transakcji na instrumentach finansowych w nim przedstawionych. Nie stanowi także usługi doradztwa inwestycyjnego, ani rekomendacji inwestycyjnej w rozumieniu przepisów prawa. Przedmiotowe materiały nie stanowią także porady inwestycyjnej, ani jakiejkolwiek innej formy zalecenia inwestycyjnego dotyczącego danego instrumentu finansowego, a także jakiejkolwiek innej porady, w szczególności prawnej bądź podatkowej.

Informacje dotyczące ryzyka

Z każdą inwestycją wiąże się ryzyko. Fundusze nie gwarantują realizacji założonego celu inwestycyjnego, ani uzyskania określonego wyniku inwestycyjnego. Należy liczyć się z możliwością częściowej utraty wpłaconych środków. Indywidualna stopa zwrotu uczestnika nie jest tożsama z wynikiem inwestycyjnym funduszu i jest uzależniona od dnia zbycia i odkupienia jednostek uczestnictwa oraz od poziomu pobranych opłat oraz innych obciążeń dochodów z inwestycji w fundusze, w szczególności podatku od dochodów kapitałowych. Szczegółowy opis czynników ryzyka znajduje się w prospekcie informacyjnym oraz kluczowych informacjach dla inwestorów funduszu.

Aleksander Jerzewski

O autorze

Aleksander Jerzewski

ALEKSANDER JERZEWSKI, CFA - Ekspert ds. inwestycji kapitałowych

Jest absolwentem Szkoły Głównej Handlowej na kierunku Finanse i Rachunkowość, posiada certyfikat Chartered Financial Analyst (CFA). Karierę finansową rozpoczął w 2018 roku w Citibank Europe plc jako stażysta w dziale Custody, następnie jako starszy analityk. Od 2022 roku w Skandinaviska Enskilda Banken AB, Oddział w Polsce, na stanowisku Junior Portfolio Analyst w zespole Portfolio Construction. Był zatrudniony również w fińskim oddziale banku w Helsinkach (obecnie SEB Asset Management), na pozycji Portfolio Solutions Analyst, gdzie zajmował się analizą portfeli inwestycyjnych klientów instytucjonalnych, głównie pod kątem zrównoważonego rozwoju.

Udostępnij artykuł: